Dat oudere werknemers al jarenlang de jojo’s van de Nederlandse samenleving zijn, is geen nieuws. Het is nog niet erg lang geleden dat het officiële overheidsbeleid er op gericht was oudere werknemers plaats te laten maken voor jongeren. Door middel van grootschalige reorganisaties werden ouderen geloosd, waarbij de door hen zelf bijeen gespaarde VUT-gelden werden ingezet en de werkgever nog slechts een geringe eigen bijdrage hoefde te leveren. Zo kom je natuurlijk lekker goedkoop van je overtollige personeel af. Dat op elke vier uit het arbeidsproces verwijderde oudere slechts één jongere werd aangesteld, geeft beter dan wat ook het failliet van dit beleid aan. Dat deze ervaringen het wantrouwen van oudere werknemers in werkgevers en overheid grondig hebben aangetast, mag dan ook geen verrassing heten.

Hoe is de situatie nu, slechts zo’n tien jaar later? Als je dit kabinet mag geloven, zijn ouderen opeens onmisbaar geworden in het arbeidsproces. Zelfs zo onmisbaar dat de AOW leeftijd verhoogd moet worden naar 67. Helaas gaat het voorlopig alleen nog maar om een illusie. Het aantal 60 plussers dat nog werkt, is zo’n 28%. Peilingen onder werkgevers geven met grote regelmaat aan dat naar hun mening de crisis het beste opgelost kan worden door juist ouderen te ontslaan. Want ze zouden te vaak ziek, te eigenwijs en te duur zijn. Geen wonder dat versoepeling van het ontslagrecht DE grote wens van de werkgeversorganisaties is. Geen wonder ook dat minister Donner, de ‘sociale’ spreekbuis van dit werkgeverskabinet, hierover al de nodige proefballonnetjes heeft opgelaten. Dat werkgevers weinig tot niets doen aan het up-to-date houden van de vaardigheden van oudere werknemers, wordt daarbij het liefst verzwegen.

Dat de verhoging van de AOW leeftijd naar 67 niets anders dan een botte belastingmaatregel is die met name lager betaalde ouderen in groten getale de WIA en de bijstand zal indrijven, is voldoende aangetoond. Deze aanslag op de positie van ouderen werd niettemin in de Tweede Kamer breed gesteund. Dat de uitvoering van één en ander problematisch zal blijken te zijn, zal de reeds zeer grote weerstand onder met name ouderen alleen nog maar aanwakkeren.

Voor minister Donner is hiermee de klopjacht op senioren pas goed begonnen. Op de voor hem kenmerkende wijze laat hij regelmatig een proefballonnetje op om te kijken hoe daarop gereageerd wordt. Van zijn ideeën over het beperken van pensioenen mochten we al eerder kennisnemen. Laten we ook de laatste zielenroerselen van deze minister van sociale zaken maar eens de revue laten passeren, en van passend commentaar voorzien. U zult er niet vrolijk van worden.

Op zondag 6 december 2009 trad Donner op in Buitenhof. Daar werd terloops gemeld dat oudere werknemers maar een verlaging in hun salaris moesten accepteren. Dat zou goed zijn voor de financiële positie van de werkgevers, en de werkgevers motiveren meer ouderen in dienst te houden. Nu kun je natuurlijk bij alle automatische salarisverhogingen zonder dat daar een aantoonbare toename in vaardigheden tegenover staat vraagtekens zetten. Maar dat is een probleem dat voor alle werknemers geldt, ongeacht hun leeftijd. Om dit juist op ouderen toe te spitsen, is een nieuwe buiging van deze minister in de richting van de toch al veel te invloedrijke werkgeverslobby.

In het algemeen is het verstandig niet op proefballonnetjes te reageren, maar niet iedereen brengt dat op. Op 16 december trapte Bernard van Praag in het valletje door zijn steun voor Donner’s eenzijdige uitspraken. Merkwaardige genoeg gaf hij tegelijk toe dat er nauwelijks wetenschappelijk onderzoek bestaat over dit heikele onderwerp. Nu is een gedegen discussie doorgaans zinvol, maar of de politiek daar in dit geval op zit te wachten is twijfelachtig. Wat overblijft is dat de bijdrage van Van Praag slecht ‘getimed’ is. Te vrezen valt dat zijn standpunt vooral misbruikt zal worden om als ‘wetenschappelijke’ dekmantel te dienen voor een verdere verslechtering van de inkomenspositie van ouderen.

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft onlangs eindelijk duidelijk uitgesproken wat iedereen al wist, namelijk dat veel pensioenfondsen onverantwoordelijke beleggingsrisico’s hebben genomen. Ook begint langzaam door te dringen dat veel bestuurders van pensioenfondsen de competentie missen om deze functies behoorlijk te kunnen uitoefenen. Dat met name ook gepensioneerden slachtoffer van deze situatie zijn, is alom bekend. Wanneer komt minister Donner met voorstellen om deze misstanden aan te pakken? Iedereen kan zien dat dit kabinet tientallen miljarden euro’s investeert in banken die door eigen incompetentie en hebzucht aan de rand van de afgrond zijn beland, zonder harde eisen te stellen aan een beloningsbeleid dat nog steeds excessief mag heten. Dit staat wel in erg schril contrast tot de wijze waarop met ouderen in onze samenleving wordt omgegaan. Die blijven slachtoffer van een financiële klopjacht die sinds de economische crisis alleen maar aan intensiteit gewonnen heeft. Met minister Donner als zelfbenoemd jachtopziener.